In Europa komen er volgens de EAWS, de samenwerking van Europese lawinediensten, gemiddeld zo’n 100 mensen per jaar om in lawines. Vorige winter (2025/26) waren het er 151, het hoogste aantal in negen jaar. Bijna alle slachtoffers waren op tourski’s, splitboard of off-piste onderweg, en bijna altijd ging het om een plaatlawine die de groep zelf losmaakte. Met kennis, het lawinebericht en de juiste uitrusting verklein je dat risico flink.
Actueel lawinegevaar
Elke dag bijgewerkt met de officiële lawineberichten, inclusief de sneeuw van de afgelopen en komende vijf dagen.
Op deze pagina
Wat is een lawine?
Een lawine is een massa sneeuw die op een helling loskomt en met grote snelheid naar beneden glijdt of stort. Kijk hoe heftig dat kan zijn:
Video: zo heftig kan een lawine zijn.
Er zijn vier soorten die je in het lawinebericht en in het terrein tegenkomt:
Een samenhangende plaat sneeuw breekt in één keer los op een zwakke laag eronder. Veroorzaakt de meeste doden, omdat skiërs en snowboarders hem zelf losmaken.
Begint op één punt en waaiert uit. Meestal klein, maar in steil terrein kan hij je meesleuren of van een rotswand laten vallen.
Zware, natte sneeuw bij dooi, regen of sterke zon, vooral in het voorjaar en in de middag.
Het hele sneeuwdek glijdt over gras of gladde rots. Je herkent de plekken aan scheuren in het sneeuwdek. Ga er niet onder staan.
Het rijden van poeder an sich is niet gevaarlijk. Het zijn de omstandigheden en wijzelf die het gevaarlijk maken.
(Wepowder)
Hoe ontstaat een lawine?
Een lawine ontstaat als het sneeuwdek de belasting niet meer aankan. Daar zijn bijna altijd meerdere ingrediënten voor nodig:
- Verse sneeuw: veel sneeuw in korte tijd. De eerste één tot drie dagen na een flinke sneeuwval is het gevaar het grootst. Een stralende dag direct na een sneeuwstorm is extra verraderlijk.
- Wind: wind verplaatst sneeuw naar de luwe kant van kammen, geulen en hellingen. Daar ontstaan windplaten.
- Een zwakke laag: na lange koude, droge periodes hecht nieuwe sneeuw slecht op de oude. Zo’n laag kan weken actief blijven.
- Temperatuur en zon: opwarming maakt de sneeuw zwaar en nat. Zuidhellingen gaan in het voorjaar vaak eerst.
- Steilheid: plaatlawines komen vooral voor op hellingen van 30 graden en steiler.
- Een trigger: de meeste lawines met slachtoffers worden losgemaakt door de slachtoffers zelf of door iemand uit hun groep.
Dit filmpje van RTL Nieuws legt goed uit hoe een lawine ontstaat:
Video: RTL Nieuws over hoe lawines ontstaan.
Wat betekenen de lawinegevaar-niveaus 1 tot 5?
Alle Europese lawinediensten gebruiken sinds 1994 dezelfde schaal van 1 tot 5. De schaal loopt niet gelijkmatig op: elk niveau hoger betekent veel meer plekken waar een lawine los kan komen. Bij elk niveau staat de klassieke vuistregel voor de maximale steilheid (naar de methode van berggids Werner Munter); zie die als bovengrens, niet als garantie.
1 Gering
Het sneeuwdek is over het algemeen goed verbonden. Lawines alleen bij grote belasting op enkele extreem steile plekken. Kleine spontane lawines zijn mogelijk, vooral bij natte sneeuw. Ook bij niveau 1 bestaat geen nul risico.
2 Matig
Op sommige steile hellingen, aangegeven naar hoogte en hellingrichting, is het sneeuwdek matig verbonden. Met een goede routekeuze is veel mogelijk. Vuistregel: blijf onder de 40 graden.
3 Aanzienlijk
Op veel steile hellingen is het sneeuwdek matig tot zwak verbonden. Eén persoon kan al een lawine losmaken, soms op afstand. Het verraderlijkste niveau: het ziet er vaak rustig uit en er zijn veel mensen onderweg. Vuistregel: blijf onder de 35 graden, alleen in terrein dat je goed kent.
4 Groot
Op de meeste steile hellingen is het sneeuwdek zwak verbonden. Al bij geringe belasting kunnen lawines ontstaan, en er komen spontaan grote lawines voor. Ga niet off-piste. Vuistregel: blijf onder de 30 graden en ver van steile hellingen erboven.
5 Zeer groot
Het sneeuwdek is algemeen zwak en instabiel. Veel grote en zeer grote spontane lawines, ook in matig steil terrein en tot in de dalen. Skigebieden, wegen en soms hele dorpen gaan dicht. Komt zelden voor.
Laat je niet misleiden door een laag cijfer. Het niveau is een regionale inschatting; de helling waar jij staat kan er ongunstiger voor staan.
Welke lawineproblemen zijn er?
Naast het niveau noemt elk lawinebericht een of meer lawineproblemen. Die vertellen wat er aan de hand is en waar je op moet letten:
| Probleem | Wanneer en waar |
|---|---|
| Verse sneeuw | Na flinke sneeuwval, vooral de eerste één tot drie dagen. |
| Ingewaaide sneeuw | Achter kammen, in geulen en op luwe hellingen. Te herkennen aan duinvormen en overhangende sneeuwranden. |
| Oude sneeuw (zwakke laag) | Diep in het sneeuwdek, moeilijk te zien, blijft lang actief. Zat vorige winter achter veel dodelijke ongelukken in Oostenrijk en Italië. |
| Natte sneeuw | Bij dooi, regen of sterke zon. Begin vroeg en wees op tijd terug. |
| Glijsneeuw | Het hele sneeuwdek glijdt over de ondergrond. Blijf uit de buurt van glijsneeuwscheuren. |
Hoe lees je een lawinebericht?
Alle Europese lawineberichten volgen dezelfde opbouw, de informatiepiramide: bovenaan het gevaarniveau, dan waar het gevaar zit (hoogte en hellingrichting), dan het lawineprobleem en tot slot de toelichting over sneeuwdek en weer. Lees altijd verder dan het cijfer. “3 boven 2.200 meter op noord- en oosthellingen” zegt veel meer dan “3”.
De meeste diensten publiceren tussen 16:00 en 17:00 uur het bericht voor de volgende dag. Lees het de avond ervoor bij het plannen, en ‘s ochtends nog een keer. Op onze lawinekaart zie je per regio het niveau van vandaag en een link naar het officiële bericht.
Hoeveel mensen komen om in lawines?
De winter 2025/26 was met 151 lawinedoden de zwaarste in negen jaar
Lawinedoden in Europa per winter (1 oktober tot 30 september). Gemiddeld zijn het er zo’n 100 per jaar.
Per land in 2025/26
Bron: EAWS, fatalities per seizoen, geraadpleegd 1 november 2026. Overige landen: Slovenië 3, Andorra 2, Polen 1, Roemenië 1.
Welke uitrusting heb je nodig?
Ga niet off-piste zonder pieper, schep en sonde, en zonder dat je weet hoe je ze gebruikt.
Een zender-ontvanger waarmee je maatjes jou vinden, en jij hen. Zet hem aan voor vertrek, doe een groepscheck en oefen elk seizoen. Lees hoe je een lawinepieper gebruikt.
Een rugzak met een ballon die je opblaast als je in een lawine komt. Verkleint de kans dat je volledig bedolven raakt. Lees wat onderzoek zegt en onze review van de beste airbags.
- Schep: lawinesneeuw is zo hard als beton. Zonder schep krijg je niemand op tijd uitgegraven.
- Sonde: om de precieze plek en diepte te vinden voordat je gaat graven.
- Kennis en een team: doe een lawinecursus, bijvoorbeeld via Snowsafety of online via Wepowder, ga nooit alleen en neem een gids als je het gebied niet kent.
Of luister naar onze podcast Off-piste en veiligheid met Paul de Groot.
If in doubt, don’t go out.
Wat doe je als je in een lawine komt?
- Trek je airbag zodra je merkt dat de sneeuw in beweging komt. Twijfel niet.
- Probeer zijwaarts uit de lawine te komen, naar de rand, waar de sneeuw het minst snel gaat.
- Vecht om bovenop te blijven met krachtige zwembewegingen.
- Als de lawine afremt: breng een arm voor je gezicht om een ademholte te maken, en steek je andere arm zo ver mogelijk omhoog.
- Blijf kalm zodra je stil ligt. Paniek kost zuurstof. Je pieper doet nu het werk voor je maatjes.
Wat doe je als iemand bedolven raakt?
De eerste minuten zijn beslissend. Volgens het Instituut voor Alpine Noodgeneeskunde van Eurac in Bozen daalt de overlevingskans na 15 tot 20 minuten van ongeveer 91 procent naar ongeveer 30 procent. Een bedolven persoon heeft daarom het meeste aan zijn maatjes: uit onderzoek van het Zwitserse SLF blijkt dat bijna driekwart van de overlevenden door de eigen groep werd gevonden.
- Kijk en onthoud waar je de persoon voor het laatst zag. Let op gevaar voor jezelf.
- Alarmeer 112, of laat iemand anders dat doen, en begin direct met zoeken.
- Zet alle piepers op zoeken en zoek systematisch vanaf de verdwijnplek.
- Sondeer op de plek met het sterkste signaal.
- Graaf een stukje benedenwaarts van de sonde, met zo veel mogelijk mensen, en maak eerst gezicht en luchtweg vrij.
Zo ziet een redding eruit:
Video: een skiër wordt uit een lawine gered.
Lees meer in wat te doen bij een lawine.
Welke bekende lawines zijn er geweest?
Galtür, Oostenrijk (1999)
Op 23 februari 1999 trof een poedersneeuwlawine van ongeveer 400 meter breed Galtür, met een snelheid van zo’n 290 kilometer per uur. In tien dagen was er zo’n 245 centimeter sneeuw gevallen en gold dagenlang lawinegevaar 5. Dertien huizen werden verwoest; in Galtür en het naburige Valzur kwamen 38 mensen om. (bron)
Crans-Montana, Zwitserland (2019)
In februari 2019 kwam een lawine op een geopende piste in Crans-Montana terecht, bij lawinegevaar 2. Een skiër die op dezelfde piste was, filmde het.
Recentere voorbeelden lees je in recente lawinetragedies in de Franse Alpen.
Veelgestelde vragen over lawines
Bij welk lawinegevaar mag je off-piste?
Er is geen niveau waarbij off-piste veilig is. Bij 1 en 2 is met een goede routekeuze veel mogelijk, bij 3 alleen met ervaring en kennis van het terrein, en bij 4 en 5 ga je niet off-piste.
Vanaf welke steilheid kan een lawine ontstaan?
Plaatlawines komen vooral voor op hellingen van 30 graden en steiler. Let ook op wat er boven je ligt: een lawine van een steile helling kan tot ver in vlak terrein komen.
Hoe lang kun je onder een lawine overleven?
Na 15 tot 20 minuten daalt de overlevingskans sterk, van ongeveer 91 naar ongeveer 30 procent. Daarom is snelle hulp door je eigen groep, met pieper, sonde en schep, zo belangrijk.
Waar vind ik het actuele lawinegevaar?
Op onze lawinekaart van Europa, elke dag bijgewerkt met de officiële berichten, met links naar de lawinediensten per land.
Is een lawine-airbag verplicht?
Nee, maar hij verkleint de kans dat je volledig bedolven raakt. Een airbag vervangt nooit pieper, schep, sonde en goede beslissingen.
Kan er op de piste een lawine komen?
Zelden, maar het kan, zoals in Crans-Montana in 2019. Skigebieden beveiligen hun pistes en schieten zo nodig lawines los. Houd je aan afsluitingen en de pisteregels.
Ride safe. Ride smart.
Check het lawinebericht, neem pieper, schep en sonde mee, en draai om als iets niet klopt.
